Just open a Bet365 account today and make a deposit http://abonuscode.co.uk Make a deposit of £10-£200 and then enter the 10-digit bonus code

Υμηττός, το Μητροπολιτικό Πάρκο της Αττικής

Ο Υμηττός δεν είναι απλώς άλλος ένας ορεινός όγκος για την Αθήνα, είναι το βουνό της Αθήνας. Βρίσκεται στην ανατολική πλευρά της, απέχει μόλις 8 χιλιόμετρα από το κέντρο της πόλης και εκτείνεται από την Αγία Παρασκευή έως και τη Βουλιαγμένη. Ο Υμηττός χωρίζει την Αθήνα από τον κάμπο των Μεσογείων, όπου από την αρχαιότητα καλλιεργούσαν αμπέλια για κρασί. Εξαιτίας αυτού, ο Δημήτριος Καμπούρογλου (λογοτέχνης και ακαδημαϊκός, 1852-1942) έλεγε χαριτολογώντας: «ο Υμηττός χωρίζει την Αττική στα δύο, από τη μια είναι ο τόπος του πνεύματος και απ' την άλλη ο τόπος του οινοπνεύματος!». Η Ταυτότητα του Βουνού(1),(2),(3) Ο Υμηττός έχει έκταση 81.230 στρέμματα. Πρόκειται για ένα μακρύ και στενό βουνό με συνολικό μήκος 20 χλμ., που η ψηλότερη κορυφή του φτάνει τα 1.026 μ. Έχει περίπου 50 σπήλαια και βάραθρα. Ένα βαθύ φαράγγι χωρίζει το βόρειο από το νότιο τμήμα του βουνού. Το βόρειο οι αρχαίοι το ονόμαζαν Μέγα Υμηττό και το νότιο το έλεγαν Ελάσσονα ή Άνυδρον Υμηττό. Ο Υμηττός έχει εξαιρετική οικολογική σημασία. Αυτή, δεν έγκειται μόνο στην πολύ αξιόλογη βιοποικιλότητα που φιλοξενεί, ειδικά όσον αφορά τη χλωρίδα και την ορνιθοπανίδα, αλλά και στην κεντρική θέση του όρους στην Αττική, με όλες τις κρίσιμης σημασίας περιβαλλοντικές υπηρεσίες που προσφέρει. Ως εκ τούτου, ο Υμηττός υπόκειται σε καθεστώς προστασίας με το Προεδρικό Διάταγμα (Π.Δ.) 31.8/20.10.1978, ενώ τμήματά του διέπονται επίσης και από άλλα καθεστώτα προστασίας. Τον Ιούνιο του 2011 το Π.Δ. του 1978 τροποποιήθηκε από νέο Π.Δ. «Προστασία Ορεινού Όγκου Υμηττού» [1], το οποίο ακυρώθηκε, για τυπικούς λόγους, με απόφαση του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Υπενθυμίζεται ότι ο Υμηττός προστατεύεται πολλαπλώς από την οδηγία 1992/43/ΕΟΚ για τη διατήρηση των φυσικών οικοτόπων καθώς και της άγριας πανίδας και χλωρίδας, ενώ έχει χαρακτηριστεί ως «Ειδική Ζώνη Διατήρησης» (δίκτυο: Natura 2000) και περιλαμβάνεται στον κατάλογο «Τόποι Κοινοτικής Σημασίας (ΤΚΣ)» με την ονομασία «Υμηττός, Αισθητικό Δάσος Καισαριανής-Λίμνη Βουλιαγμένης» (GR3000006) [2]. Επιπλέον, μεγάλο μέρος του Υμηττού, στο οποίο περιλαμβάνονται και πεδινά τμήματα, έχει τεθεί υπό τις προστατευτικές διατάξεις και της κοινοτικής οδηγίας 2009/147/ΕΚ για τη διατήρηση των αγρίων πτηνών, χαρακτηριζόμενο ως «Ζώνη Ειδικής Προστασίας (ΖΕΠ)» με την ονομασία «Όρος Υμηττός» (GR3000015) [3]. Πολλά από τα είδη που απαντώνται στον Υμηττό προστατεύονται από το ευρωπαϊκό και διεθνές δίκαιο. Σύνδεσμος Προστασίας και Ανάπτυξης Υμηττού (ΣΠΑΥ)(4),(5) Το 1994 ο ΣΠΑΥ, μέσα στα πλαίσια του Ευρωπαϊκού προγράμματος για τις Περιοχές Εδικής Προστασίας της Μεσογείου MEDSPA, σε συνεργασία με το Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης (ΑΠΘ) εκπόνησε μελέτη με τίτλο «Διερεύνηση των δυνατοτήτων ανόρθωσης και διαχείρισης του περιαστικού δάσους του Υμηττού» [4]. Η μελέτη αυτή επικαιροποιήθηκε και συμπληρώθηκε το 2001 σε συνεργασία με την ΑνΔηΠ Α.Ε. (Αναπτυξιακή Δήμων Πειραιά) με τίτλο «Ολοκληρωμένο σχέδιο δράσης στο Όρος Υμηττός για την ποιότητα ζωής (2002-2013)» [5]. Αναλυτική περιγραφή των δύο μελετών και παρουσίαση των συμπερασμάτων τους γίνεται στο Παράρτημα. Στο κείμενο αυτό, θα περιοριστούμε σε μία συνοπτική περιγραφή των συμπερασμάτων του τελικού σχεδίου δράσης για τον Υμηττό, όπως αυτά εμφανίζονται στη μελέτη του 2001. Στη μελέτη αυτή προτείνεται ένα δωδεκαετές σχέδιο δράσης συνολικού κόστους 50 εκ. € περίπου (τιμολόγηση έργων 2001), με κύριους στόχους:

• Την οικολογική ανασυγκρότηση και επαναφορά του δασικού οικοσυστήματος.

• Την απόδοση του στους κατοίκους της πόλης.

• Και την εξισορροπητική διαχείριση οικοσυστήματος και επισκεπτών. Οι ενέργειες ομαδοποιήθηκαν σε δύο βασικούς άξονες: Ο πρώτος άξονας της «ολοκληρωμένης οικολογικής ανασυγκρότησης» αποτελεί το βασικό στόχο του προγράμματος και έχει συνολικό κόστος 30 εκ. € περίπου. Σκοπός του είναι η αναβάθμιση του οικοσυστήματος του Υμηττού με ανόρθωση και αποκατάσταση της βλάστησης, με βελτίωση και εμπλουτισμό της πανίδας και με προστασία και ορθολογική διαχείριση των φυσικών πόρων. Ο δεύτερος άξονας «Δραστηριότητες ελεύθερου χρόνου-Αναψυχή-Πολιτισμός» έχει συνολικό κόστος 20 εκ. € περίπου και σε αυτόν εντάσσεται το σύνολο των έργων που έχουν ως στόχο την απόδοση του Υμηττού στους κατοίκους της Αττικής. Στις δραστηριότητες ελεύθερου χρόνου περιλαμβάνονται ο περίπατος και η δασική αναψυχή, ο ήπιος αθλητισμός, η περιβαλλοντική εκπαίδευση και ο πολιτισμός. Η πρόταση(6),(7),(8) Στα 15 χρόνια που μεσολάβησαν από το 2001 μέχρι σήμερα οι ενέργειες που έχει προτείνει ο ΣΠΑΥ συνεχίζουν να παραμένουν επίκαιρες, διότι ελάχιστα από αυτά που έχει προτείνει έχουν υλοποιηθεί ενώ ένας νέος στόχος έχει προστεθεί, αυτός του τουρισμού. Τόσο η Πολιτεία με το «Ρυθμιστικό σχέδιο Αθήνας/Αττικής 2021» [6] όσο και ο Δήμος της Αθήνας με το έργο «Αθήνα 2020» [7] έχουν θέσει, ως έναν από τους βασικούς στόχους, την ενδυνάμωση της ελκυστικότητας της Αθήνας και της Αττικής γενικότερα ως «ευρωπαϊκού μητροπολιτικού τουριστικού προορισμού με διεθνή και εθνική ακτινοβολία». Η ανάδειξη του Υμηττού μπορεί να βοηθήσει ουσιαστικά στην πραγματοποίηση του σκοπού αυτού, εμπλουτίζοντας το τουριστικό προϊόν με θέματα εναλλακτικών και ειδικών μορφών τουρισμού όπως ορεινή πεζοπορία και ποδηλασία και επιστημονικός τουρισμός για τη μελέτη της χλωρίδας και της ορνιθοπανίδας. Τα θέματα αυτά, στις μέρες μας, αντιπροσωπεύουν ένα σεβαστό ποσοστό του συνολικού τουρισμού παγκοσμίως (βλέπε άρθρο «Ποδηλατικός Τουρισμός» [14]). Συμφώνως δε με τη δικτυακή πύλη (www.eurovelo.com) της Ευρωπαϊκής Ομοσπονδίας Ποδηλατών (ECF), «ο ποδηλατικός τουρισμός είναι από τους ραγδαία αναπτυσσόμενους τομείς και έχει υπολογιστεί ότι, όταν θα ολοκληρωθεί το δίκτυο με τις 14 EuroVelo διαδρομές, θα μπορεί να συνεισφέρει στην τουριστική βιομηχανία 14,5 εκατομμύρια διανυκτερεύσεις ποδηλατών και συνολικά έσοδα άνω των 7 δισεκατομμυρίων ευρώ». Αξιοσημείωτο είναι ότι από τις 14 EuroVelo διαδρομές η Αθήνα αποτελεί το ένα από τα δύο άκρα στις διαδρομές EuroVelo 8 (Μεσογειακή διαδρομή) και EuroVelo 11 (διαδρομή Ανατολικής Ευρώπης). Διά τον σκοπό αυτό προτείνονται τα ακόλουθα δύο έργα: • Επικαιροποίηση και εφαρμογή των μελετών του ΣΠΑΥ για τον Υμηττό.

• Κατασκευή του κυκλικού ποδηλατόδρομου ΑΖ που συνδέει τις Πανεπιστημιακές Εγκαταστάσεις στου Ζωγράφου (Πανεπιστημιούπολη και Πολυτεχνειούπολη) με το κέντρο της Αθήνας,(βλέπε «Μητροπολιτικό Δίκτυο Ποδήλατου Αθήνας» [8]). Αποτελέσματα Τα προσδοκώμενα αποτελέσματα από την υλοποίηση αυτών των έργων βρίσκονται σε πλήρη συμφωνία με τους στόχους, που έχουν τεθεί από το νέο Ρυθμιστικό Σχέδιο, για τις προοπτικές εξέλιξης της Αθήνας και του περιαστικού της περιβάλλοντος για τους ακόλουθους λόγους: 1. Η «ολοκληρωμένη οικολογική ανασυγκρότηση» του Υμηττού περιλαμβάνει όλα τα έργα που επιτρέπουν την ανόρθωση, αποκατάσταση, προστασία και αναβάθμιση του οικοσυστήματος. Ενδεικτικά αναφέρουμε: τις αναδασώσεις γυμνών ή καμένων εκτάσεων και την περιποίησή τους μέχρις ηλικίας 10 ετών, τις ειδικές φυτεύσεις και τον χειρισμό της υπάρχουσας βλάστησης (θαμνεύσεις, κλαδεύσεις, αραιώσεις, καθαρισμούς κλπ), την πρόληψη και καταστολή των πυρκαγιών και την αποκατάσταση των εκτάσεων που πιθανόν να καταστραφούν από πυρκαγιά, την εξεύρεση, συλλογή και διανομή του απαραίτητου νερού. Η περιβαλλοντική αναβάθμιση του Υμηττού αναμένεται να συμβάλλει σημαντικά στην μείωση της ατμοσφαιρικής ρύπανσης και στην βελτίωση του μικροκλίματος της Αθήνας και της ευρύτερης περιοχής. Εκτός από τις μελέτες που αναφέρονται παραπάνω ([3], [4], [5]), θα πρέπει να ληφθεί υπόψη και η πρόταση της σχολής Αρχιτεκτόνων Μηχανικών του ΕΜΠ, για τις πυρκαγιές [9]. 2. Οι «δραστηριότητες ελεύθερου χρόνου» περιλαμβάνουν το σύνολο των έργων που αποσκοπούν στην απόδοση του βουνού στους κατοίκους της πόλης. Το σύνολο της έκτασης του Υμηττού, ως φυσικό πάρκο αλλά και βιότοπος, θα χρησιμοποιηθεί από τους κατοίκους του «Μητροπολιτικού Κέντρου» σαν τόπος διαφυγής, ηρεμίας και αναψυχής.

Ο Υμηττός δεν καλείται να καλύψει το σύνολο των δραστηριοτήτων αυτών αλλά μόνον αυτές που εναρμονίζονται με τις βασικές αρχές διαχείρισης και προστασίας του βουνού. Χωροταξικά τα έργα κατατάσσονται σε ζώνες-πόλους δραστηριοτήτων και σε διαδρομές, εμπλουτίζονται δε με στάσεις και θεματικές πορείες. Η σύνδεση με την πόλη γίνεται με τη διαμόρφωση «Πυλών Εισόδου» και περιαστικού πεζοδρόμου κατά μήκος του συνόλου του οικιστικού ιστού. Δίνεται έμφαση στην αποτροπή της διείσδυσης ιδιωτικών αυτοκινήτων στο βουνό και υιοθετούνται ήπια μέσα μεταφοράς. Συμπληρωματικές προς τις μελέτες του ΣΠΑΥ είναι οι προτάσεις της σχολής Αγρονόμων και Τοπογράφων Μηχανικών του ΕΜΠ για την «ορεινή ποδηλασία» [10] και του Δήμου Παπάγου-Χολαργού για τη «Σηματοδότηση 10 Μονοπατιών στον Υμηττό» [11]. 3. Τέλος, η ιδιαίτερη σημασία του κυκλικού ποδηλατόδρομου ΑΖ ([8]) έγκειται στο γεγονός ότι ενώνει σημαντικούς πόλους της Αθήνας (Εμπορικό Κέντρο Αθήνας, Ακρόπολη, Ζάππειο, Παναθηναϊκό Στάδιο, Πολιτιστικό Κέντρο Αθήνας, Πανεπιστημιούπολη, Πολυτεχνειούπολη) μεταξύ τους και παράλληλα τους συνδέει με τους κοντινότερους χώρους πρασίνου στους πρόποδες του Υμηττού, τα μητροπολιτικά πάρκα του Γουδή και των Ιλισίων. Με τον τρόπο αυτό οι υπώρειες του Υμηττού καθίστανται εύκολα προσβάσιμες για τους κατοίκους της Αθήνας είτε πεζή είτε με ποδήλατο. Σύμφωνα με το Ρυθμιστικό Σχέδιο([6]), η περιοχή του Υμηττού που εκτείνεται από το Αισθητικό Δάσος Καισαριανής μέχρι τον Αγ. Ιωάννη Θεολόγο (Παπάγου), θεωρείται «Αττικό τοπίο προτεραιότητας» ως τοπίο ιδιαίτερου φυσικού κάλους, αντιπροσωπευτικό της Αττικής. Επιπλέον, παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον εξαιτίας των μοναστηριών και λοιπών ιστορικών ευρημάτων της περιοχής. Σε συνδυασμό με τα δύο μητροπολιτικά πάρκα (ζώνη Δ του Π.Δ. 2011 [1]), που αποτελούν τον τρόπο σύνδεσης του ορεινού όγκου με την πόλη, η περιοχή αυτή και η ζώνη Δ θα πρέπει να τύχουν ειδικής προσοχής και μελέτης. Για τον σκοπό αυτό, εκτός από τις πρότασεις που αναφέραμε παραπάνω ([10], [11]), θα πρέπει να ληφθούν υπόψη και οι 2 μελέτες του ΟΡΣΑ, για το «Μητροπολιτικό Πάρκο Γουδί», αφενός με τη σχολή Αρχιτεκτόνων Μηχανικών του ΕΜΠ [12] και αφετέρου με την Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών [13]. Ανακεφαλαιώνοντας, ο Υμηττός αποτελεί κρίσιμο παράγοντα για την «ανάδειξη της Αθήνας σε ελκυστικό προορισμό για κατοίκους, επισκέπτες, επιχειρηματίες αλλά και επενδυτές» ([7]). Ως εκ τούτου, μπορεί να υποστηρίξει ουσιαστικά την πόλη στο ρόλο της ως «σύγχρονης Μεσογειακής Πρωτεύουσας» και να την αναδείξει «σε τουριστικό προορισμό διεθνούς εμβέλειας» ([6]). Αναφορές 1. Προστασία Ορεινού Όγκου Υμηττού, ακυρωθέν Προεδρικό Διάταγμα, (ΦΕΚ 187 Δ/16.7.2011), ΟΡΣΑ, 2011 2. Κείμενο θέσης του WWF Ελλάς επί της τροποποίησης από τον Οργανισμό Αθήνας του Προεδρικού Διατάγματος «περί καθορισμού ζωνών ρυθμίσεως και προστασίας της περιοχής του όρους Υμηττού», Μάρτιος 2009 3. ΕΡΓΟ: «Πρόγραμμα επαναξιολόγησης 69 Σημαντικών Περιοχών για τα Πουλιά για τον χαρακτηρισμό τους ως Ζωνών Ειδικής Προστασίας (ΖΕΠ) της ορνιθοπανίδας. Σύνταξη σχεδίων δράσης για την προστασία των ειδών προτεραιότητας». Σχέδιο Δράσης για την ΖΕΠ, «GR3000015 Όρος Υμηττός», Ελευθέριος Σταύρακας, Τάσος Δημαλέξης. Δημήτρης Μπούσμπουρας και Θάνος Καστρίτης, Αθήνα, Οκτώβριος 2009. 4. Σύνδεσμος Προστασίας και Ανάπτυξης Υμηττού (ΣΠΑΥ). Πρόγραμμα: Υποδομή για την Αποκατάσταση του Φυσικού Περιβάλλοντος του Υμηττού. «Έρευνα για την ανόρθωση και διαχείριση Υποβαθμισμένων Περιαστικών Δασικών Οικοσυστημάτων. Η περίπτωση του Περιαστικού Δάσους του Υμηττού», ερευνητική ομάδα τμήματος Δασολογίας και Φυσικού Περιβάλλοντος Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, Μάιος 1994. Το έργο χρηματοδοτήθηκε από το Ευρωπαϊκό πρόγραμμα MEDSPA για τις Περιοχές Ειδικής Προστασίας της Μεσογείου (Σύμβαση της Βαρκελώνης) 5. «Ολοκληρωμένο σχέδιο δράσης στο Όρος Υμηττός για την ποιότητα ζωής (2002-2013)», ΣΠΑΥ, ΑνΔηΠ Α.Ε. (Αναπτυξιακή Δήμων Πειραιά), Ιούλιος 2001. 6. Ρυθμιστικό σχέδιο Αθήνας/Αττικής 2021 (Νόμος 4277/1-8-2014) 7. Έργο: Αθήνα 2020, Δήμος Αθηναίων, Εταιρεία Ανάπτυξης και Τουριστικής Προβολής Αθηνών (ΕΑΤΑ) 8. Μητροπολιτικό Δίκτυο Ποδήλατου Αθήνας, ΟΡΣΑ, ΕΜΠ, σχολή Αγρονόμων και Τοπογράφων Μηχανικών, τομέας Γεωγραφίας και Περιφερειακού Σχεδιασμού, μονάδα Βιώσιμης Κινητικότητας, καθηγητής Θάνος Βλαστός κ.ά., Μάρτιος 2011 9. «ΠΥΡΚΑΓΙΕΣ: Έγκαιρη ειδοποίηση, Σχεδιασμός, Αντιμετώπιση. Κατευθύνσεις χωροταξικής οργάνωσης και προστασίας». ΕΜΠ, σχολή Αρχιτεκτόνων Μηχανικών, τομέας Πολεοδομίας και Χωροταξίας, εργαστήριο Χωροταξίας και Αστικής Ανάπτυξης, καθηγήτρια Σοφία Αυγερινού-Κολώνια κ.ά., Ιούνιος 2010. 10. «Παροχή συμβουλευτικών υπηρεσιών για την εκπόνηση στρατηγικού σχεδίου στον Υμηττό για την τουριστική ανάπτυξη με έμφαση στο ποδήλατο», ΕΜΠ, σχολή Αγρονόμων και Τοπογράφων Μηχανικών, τομέας Γεωγραφίας και Περιφερειακού Σχεδιασμού, μονάδα Βιώσιμης Κινητικότητας, καθηγητής Θάνος Βλαστός κ.ά. 11. «Πρόταση Σηματοδότησης Μονοπατιών στον Υμηττό», Δήμος Παπάγου-Χολαργού, Ομάδα Εργασίας του Δήμου για τον Υμηττό, Στέφανος Ψημένος, Μάρτιος 2015. 12. «Μητροπολιτικό Πάρκο Γουδί-Ιλισσός», Οργανισμός Ρυθμιστικού Σχεδίου της Αθήνας (ΟΡΣΑ), Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο (ΕΜΠ), σχολή Αρχιτεκτόνων Μηχανικών, τομέας Πολεοδομίας και Χωροταξίας, εργαστήριο Αστικού Περιβάλλοντος, καθηγητής Γιάννης Πολύζος κ.ά., Οκτώβριος 1999. 13. «Ασκληπιείο Πάρκο Αθηνών για την Υγεία και τον Πολιτισμό», εργαστήριο Ιατρικής Φυσικής, Ιατρική Σχολή, Πανεπιστήμιο Αθηνών, Μάιος 1998. 14. Ποδηλατικός τουρισμός, άρθρο ιστολογίου skirtride, 22/05/2015.